Ölçüme İzin Veriyor musun?
Platformun nasıl kullanıldığını anlamak için ölçüm araçları kullanıyoruz. Bunlar zorunlu değil: reddedersen site aynı şekilde çalışır, hiçbir ölçüm kodu yüklenmez. Oy kayıtları bu tercihten bağımsız olarak saklanır, ayrıntısı gizlilik metninde.
Bütçe teklifinin Meclise gelişinden kesin hesaba kadar adım adım süreç.. 15 soruda, her cevap resmi maddesiyle.
Önce Kendini DeneCumhurbaşkanı
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde bütçe kanun teklifini Cumhurbaşkanı Meclise sunar; teklifi görüşüp kabul etmek ise TBMM'nin görevidir.
Mali yılbaşından en az 75 gün önce
Mali yıl takvim yılıdır; bu yüzden bütçe teklifi 1 Ocaktan en az 75 gün önce, yani en geç ekim ayında Meclise sunulmalıdır.
Plan ve Bütçe Komisyonu 55 gün içinde görüşür
Bütçe teklifi önce Anayasada Bütçe Komisyonu, İçtüzükte Plan ve Bütçe Komisyonu olarak geçen komisyonda görüşülür; komisyonun 55 gün içinde kabul ettiği metin Genel Kurula gelir ve mali yılbaşına kadar karara bağlanır.
Gider artırıcı öneride bulunamaz
Milletvekilleri bütçe görüşmelerinde düşüncelerini açıklayabilir, ancak giderleri artıran ya da gelirleri azaltan öneride bulunamaz.
Geçici bütçe kanunu çıkarılır
Bütçe zamanında yürürlüğe girmezse devletin harcama yapabilmesi için geçici bütçe kanunu çıkarılır; geçici ödenekler önceki yılın başlangıç ödeneklerinin belirli bir oranına göre belirlenir.
Önceki yılın bütçesi, yeniden değerleme oranıyla artırılarak
Geçici bütçe de çıkarılamazsa bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır; yeni bütçe yürürlüğe girince bu uygulama sona erer.
75 gün içinde genel uygunluk bildirimini Meclise sunar
Kesin hesap, bütçenin nasıl uygulandığını gösterir ve mali yıl bitiminden en geç 6 ay sonra Meclise sunulur. Sayıştay 75 gün içinde genel uygunluk bildirimini verir ve kesin hesap yeni yıl bütçesiyle birlikte görüşülür.
Takvim yılını, yani 1 Ocak ile 31 Aralık arasını
5018 sayılı Kanuna göre mali yıl takvim yılıdır. Bu nedenle bütçenin yılbaşından önce kabul edilip yayımlanması gerekir.
Yıl sonunda iptal edilir, ertesi yıla aktarılmaz
Bütçe ödenekleri yıllıktır; cari yılda kullanılmayan ödenekler yıl sonunda iptal edilir. Kamu idareleri de bütçelerindeki ödeneklerin üzerinde harcama yapamaz.
Hayır, bütçe kanununa bütçe dışı hüküm konulamaz
Anayasaya göre bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz. 5018 sayılı Kanun da bütçelerde bütçeyi ilgilendirmeyen hususlara yer verilmeyeceğini söyler.
Cumhurbaşkanınca yayımlanan orta vadeli programın
Bütçe hazırlığı, Cumhurbaşkanının en geç Eylül ayının ilk haftası sonuna kadar orta vadeli programı Resmi Gazetede yayımlamasıyla başlar. Program, gelecek 3 yılın gelir ve gider tahminlerini ve ödenek teklif tavanlarını içerir.
Açık oylamayla
İçtüzüğe göre bütçe kanun teklifleri, geçici bütçe teklifleri ve kesin hesap kanunu teklifleri zorunlu olarak açık oylamayla oylanır.
Karşılığı gelir gösterilerek kanunla ek bütçe yapılır
Ödeneklerin yetersiz kalması veya öngörülmeyen hizmetler için, karşılığı gelir gösterilmek kaydıyla kanunla ek bütçe yapılabilir. Harcanabilecek tutarın kararnameyle aşılabileceğine dair bütçe kanununa hüküm konulamaz.
Genel bütçe ödeneklerinin yüzde 2'sine kadar
Ödenek yetersizliğini gidermek veya öngörülmeyen hizmetleri karşılamak için genel bütçe ödeneklerinin yüzde 2'sine kadar yedek ödenek konulabilir. Bu ödenekten aktarma yapmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Yeni yılın bütçe kanun teklifiyle
Kesin hesap, bütçenin nasıl uygulandığını gösterir ve yeni yıl bütçe kanun teklifiyle birlikte görüşülüp karara bağlanır. Böylece Meclis geçen yılın uygulamasını görerek yeni bütçeye karar verir.