Ölçüme İzin Veriyor musun?
Platformun nasıl kullanıldığını anlamak için ölçüm araçları kullanıyoruz. Bunlar zorunlu değil: reddedersen site aynı şekilde çalışır, hiçbir ölçüm kodu yüklenmez. Oy kayıtları bu tercihten bağımsız olarak saklanır, ayrıntısı gizlilik metninde.
Oy verme yaşından sandık kuruluna, seçimlerin kural ve kurumları.. 15 soruda, her cevap resmi maddesiyle.
Önce Kendini Dene18 yaşını doldurmuş olmak
Anayasaya göre 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme ve halkoylamasına katılma hakkına sahiptir. Bu hakların nasıl kullanılacağı kanunla düzenlenir.
5 yılda bir
Anayasa mahalli idarelerin seçimlerinin 5 yılda bir yapılmasını öngörür. Bu seçimler de genel seçimlerle aynı temel esaslara, yani 67. maddedeki ilkelere göre yapılır.
Saat 8'den 17'ye kadar
Oy verme süresi saat 8 ile 17 arasıdır; saat 17'de sandık başında sırada bekleyenler sayıldıktan sonra oylarını kullanır. Yüksek Seçim Kurulu süreyi koruyarak başlangıç ve bitiş saatlerini bölgelere göre değiştirebilir.
Hayır, telefon kapatılıp sandık kurulu başkanına bırakılır
Oyun gizliliğini korumak için görüntü kaydedici ya da haberleşme sağlayıcı cihazlarla kapalı oy verme yerine girmek yasaktır. Cihaz kapatılarak sandık kurulu başkanına verilir ve oy kullanıldıktan sonra geri alınır.
Oy verme gününden önceki günün saat 18.00'inde
Propaganda, oy verme gününden önceki 10. günün sabahında başlar ve oy verme gününden önceki gün saat 18.00'de biter. Böylece seçmen oy vermeden önce propagandasız bir süre geçirir.
İl merkezinde görev yapan hakimler arasından
İl seçim kurulu 1 başkan, 2 asıl ve 2 yedek üyeden oluşur; hepsi il merkezindeki hakimler arasından, kural olarak ad çekmeyle belirlenir. Bu, seçimlerin yargı organlarının yönetim ve denetimi altında yapılması ilkesinin bir uygulamasıdır.
Hayır, kararları aleyhine başka mercie başvurulamaz
Yüksek Seçim Kurulu seçimle ilgili yolsuzluk, şikayet ve itirazları inceleyip kesin karara bağlar. Anayasa, kurulun kararlarına karşı başka bir mercie başvurulamayacağını açıkça belirtir.
18
Anayasanın 76. maddesine göre 18 yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir. Bunun yanında en az ilkokul mezunu olmak gibi başka şartlar da aranır.
5 yılda bir, aynı günde
Anayasanın 77. maddesi TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 5 yılda bir aynı günde yapılmasını öngörür. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilir.
Yüzde 7
Milletvekili Seçimi Kanununa göre ülke genelinde geçerli oyların yüzde 7'sini geçemeyen partiler milletvekili çıkaramaz. İttifak varsa barajda ittifaktaki partilerin toplam oyu esas alınır.
Silah altındaki er ve erbaşlar
Anayasanın 67. maddesine göre silah altındaki er ve erbaşlar, askeri öğrenciler ve taksirli suçlar dışında hüküm giyip cezaevinde bulunanlar oy kullanamaz. Yurt dışındaki vatandaşların oy kullanabilmesi için ise kanun tedbir alır.
İkinci pazar, en çok oy alan 2 aday arasında oylama yapılır
Anayasanın 101. maddesine göre ilk oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır ve buna ilk oylamada en çok oy alan 2 aday katılır. Geçerli oyların çoğunluğunu alan aday seçilir.
İlçedeki kamu görevlileri arasından ad çekilerek
Seçimlerin Temel Hükümleri Kanununa göre ilçe seçim kurulu başkanı, ilçedeki kamu görevlileri arasından ad çekerek sandık kurulu başkanlarını belirler. Üyelerin çoğunu ise partiler bildirir.
30 ay
Anayasanın 78. maddesine göre ara seçim her seçim döneminde bir kez yapılır ve genel seçimden 30 ay geçmeden yapılamaz. Boşalan üyelikler üye tamsayısının yüzde 5'ine ulaşırsa ara seçim 3 ay içinde yapılır, genel seçime 1 yıl kala ise hiç yapılmaz.
1 yıl
Anayasanın 67. maddesi, seçim kurallarının seçime yakın dönemde değiştirilmesini önlemek için değişikliklerin yürürlükten itibaren 1 yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmayacağını düzenler.