Seçim Nasıl Yapılır?
Oy verme yaşından sandık kuruluna, seçimlerin kural ve kurumları. 16 soruda, her cevap dayandığı maddeyle.
Önce Kendini DeneTürkiye'de oy kullanabilmek için en az kaç yaşını doldurmuş olmak gerekir?
Türkiye'de oy kullanabilmek için 18 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasaya göre 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme ve halkoylamasına katılma hakkına sahiptir. Bu hakların nasıl kullanılacağı kanunla düzenlenir.
Belediye başkanlarının ve meclis üyelerinin seçildiği mahalli idareler seçimleri kaç yılda bir yapılır?
Belediye başkanlarının ve meclis üyelerinin seçildiği yerel seçimler 5 yılda bir yapılır.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasa mahalli idarelerin seçimlerinin 5 yılda bir yapılmasını öngörür. Bu seçimler de genel seçimlerle aynı temel esaslara, yani 67. maddedeki ilkelere göre yapılır.
Kanuna göre oy verme günü oy verme süresi hangi saatler arasındadır?
Oy verme günü oy verme süresi saat 8'den 17'ye kadardır.
Neden? Açıklama ve Madde
Oy verme süresi saat 8 ile 17 arasıdır; saat 17'de sandık başında sırada bekleyenler sayıldıktan sonra oylarını kullanır. Yüksek Seçim Kurulu süreyi koruyarak başlangıç ve bitiş saatlerini bölgelere göre değiştirebilir.
Seçmen kapalı oy verme yerine cep telefonuyla girebilir mi?
Seçmen kapalı oy verme yerine cep telefonuyla giremez; telefon kapatılıp sandık kurulu başkanına bırakılır.
Neden? Açıklama ve Madde
Oyun gizliliğini korumak için görüntü kaydedici ya da haberleşme sağlayıcı cihazlarla kapalı oy verme yerine girmek yasaktır. Cihaz kapatılarak sandık kurulu başkanına verilir ve oy kullanıldıktan sonra geri alınır.
Seçim propagandası ne zaman sona erer?
Seçim propagandası oy verme gününden önceki günün saat 18.00'inde sona erer.
Neden? Açıklama ve Madde
Propaganda, oy verme gününden önceki 10. günün sabahında başlar ve oy verme gününden önceki gün saat 18.00'de biter. Böylece seçmen oy vermeden önce propagandasız bir süre geçirir.
İl seçim kurulunun başkanı ve üyeleri kimler arasından belirlenir?
İl seçim kurulunun başkanı ve üyeleri il merkezinde görev yapan hakimler arasından belirlenir.
Neden? Açıklama ve Madde
İl seçim kurulu 1 başkan, 2 asıl ve 2 yedek üyeden oluşur; hepsi il merkezindeki hakimler arasından, kural olarak ad çekmeyle belirlenir. Bu, seçimlerin yargı organlarının yönetim ve denetimi altında yapılması ilkesinin bir uygulamasıdır.
Yüksek Seçim Kurulunun bir kararına karşı başka bir mercie başvurulabilir mi?
Yüksek Seçim Kurulunun kararlarına karşı başka bir mercie başvurulamaz.
Neden? Açıklama ve Madde
Yüksek Seçim Kurulu seçimle ilgili yolsuzluk, şikayet ve itirazları inceleyip kesin karara bağlar. Anayasa, kurulun kararlarına karşı başka bir mercie başvurulamayacağını açıkça belirtir.
Milletvekili seçilebilmek için en az kaç yaşını doldurmuş olmak gerekir?
Milletvekili seçilebilmek için en az 18 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 76. maddesine göre 18 yaşını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir. Bunun yanında en az ilkokul mezunu olmak gibi başka şartlar da aranır.
TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri ne sıklıkla ve nasıl yapılır?
Cumhurbaşkanlığı seçimi ve TBMM seçimi 5 yılda bir, aynı günde yapılır.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 77. maddesi TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 5 yılda bir aynı günde yapılmasını öngörür. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilir. Anayasanın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıldır ve bir kişi en fazla 2 kez Cumhurbaşkanı seçilebilir.
Genel seçimde bir partinin milletvekili çıkarabilmesi için ülke genelinde geçerli oyların ne kadarını aşması gerekir?
Genel seçimde bir partinin milletvekili çıkarabilmesi için ülke genelinde geçerli oyların yüzde 7'sini aşması gerekir.
Neden? Açıklama ve Madde
Milletvekili Seçimi Kanununa göre ülke genelinde geçerli oyların yüzde 7'sini geçemeyen partiler milletvekili çıkaramaz. İttifak varsa barajda ittifaktaki partilerin toplam oyu esas alınır.
Anayasaya göre aşağıdakilerden hangisi oy kullanamaz?
Silah altındaki er ve erbaşlar, askeri öğrenciler ve taksirli suçlar dışında hüküm giyip cezaevinde bulunanlar oy kullanamaz.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 67. maddesine göre silah altındaki er ve erbaşlar, askeri öğrenciler ve taksirli suçlar dışında hüküm giyip cezaevinde bulunanlar oy kullanamaz. Yurt dışındaki vatandaşların oy kullanabilmesi için ise kanun tedbir alır.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk oylamasında hiçbir aday geçerli oyların salt çoğunluğunu alamazsa ne olur?
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk oylamasında salt çoğunluk çıkmazsa izleyen ikinci pazar en çok oy alan 2 aday yarışır.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 101. maddesine göre ilk oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır ve buna ilk oylamada en çok oy alan 2 aday katılır. Geçerli oyların çoğunluğunu alan aday seçilir.
Sandık kurulu başkanı nasıl belirlenir?
Sandık kurulu başkanı, ilçedeki kamu görevlileri arasından ad çekilerek belirlenir.
Neden? Açıklama ve Madde
Seçimlerin Temel Hükümleri Kanununa göre ilçe seçim kurulu başkanı, ilçedeki kamu görevlileri arasından ad çekerek sandık kurulu başkanlarını belirler. Üyelerin çoğunu ise partiler bildirir.
TBMM'de boşalan üyelikler için kural olarak genel seçimden ne kadar süre geçmeden ara seçime gidilemez?
TBMM'de boşalan üyelikler için kural olarak genel seçimden 30 ay geçmeden ara seçime gidilemez.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 78. maddesine göre ara seçim her seçim döneminde bir kez yapılır ve genel seçimden 30 ay geçmeden yapılamaz. Boşalan üyelikler üye tamsayısının yüzde 5'ine ulaşırsa ara seçim 3 ay içinde yapılır, genel seçime 1 yıl kala ise hiç yapılmaz.
Seçim kanunlarında yapılan bir değişiklik, yürürlüğe girdikten sonra ne kadar süre içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz?
Seçim kanunlarında yapılan bir değişiklik, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 67. maddesi, seçim kurallarının seçime yakın dönemde değiştirilmesini önlemek için değişikliklerin yürürlükten itibaren 1 yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmayacağını düzenler.
Yüksek Seçim Kurulu kaç üyeden oluşur ve üyelerini kim seçer?
Yüksek Seçim Kurulu 7 asıl ve 4 yedek üyeden oluşur; 11 üyenin 6'sını Yargıtay, 5'ini Danıştay Genel Kurulu seçer.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasanın 79. maddesine göre Yüksek Seçim Kurulu 7 asıl ve 4 yedek üyeden oluşur. 11 üyenin 6'sını Yargıtay Genel Kurulu, 5'ini Danıştay Genel Kurulu kendi üyeleri arasından gizli oyla seçer; bu üyeler de aralarından bir başkan ve bir başkanvekili seçer. Yargıtay ve Danıştaydan gelen üyeler arasından ad çekmeyle ikişer yedek üye ayrılır.
Diğer Konular
- Kanun Nasıl Yapılır?
- Genel Kurul Nasıl Çalışır?
- Meclis Hükümeti Nasıl Denetler?
- Milletvekilliği ve Seçimler
- Cumhurbaşkanı ve Yürütme
- Bütçe Nasıl Yapılır?
- Anayasa Nasıl Değişir?
- Yargı Nasıl İşler?
- Belediye Meclisleri Nasıl Çalışır?
- Köy, Mahalle ve İl Nasıl Yönetilir?
- Vatandaş Karar Alma Sürecine Nasıl Katılır?
- Siyasi Partiler Nasıl Kurulur ve Çalışır?
- Uluslararası Antlaşmalar ve Savaş Kararı
