Köy, Mahalle ve İl Nasıl Yönetilir?
Muhtarlıktan il genel meclisine, seçilmiş yerel yönetimlerin işleyişi. 18 soruda, her cevap dayandığı maddeyle.
Önce Kendini DeneBir mahalleyi kim yönetir?
Bir mahalleyi muhtar ve ihtiyar heyeti yönetir.
Neden? Açıklama ve Madde
5393 sayılı Belediye Kanununun 9. maddesine göre mahalle, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilir; muhtar mahallenin ortak ihtiyaçlarını belirler ve belediyeyle ilişkileri yürütür.
Belediye, il genel meclisi ve köy yönetimlerini belirleyen yerel seçimler kaç yılda bir yapılır?
Belediye, il genel meclisi ve köy yönetimlerini belirleyen yerel seçimler 5 yılda bir yapılır.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasa 127'ye göre mahalli idarelerin karar organları seçmenlerce seçilir ve bu seçimler 5 yılda bir yapılır.
Bir köyde muhtarı ve ihtiyar meclisi üyelerini kim seçer?
Köy muhtarını ve ihtiyar meclisi üyelerini, köyün seçme hakkı olan sakinlerinden oluşan köy derneği doğrudan seçer.
Neden? Açıklama ve Madde
442 sayılı Köy Kanununun 20. maddesine göre her köyde köy derneği, muhtar ve ihtiyar meclisi bulunur; muhtar ve ihtiyar meclisi üyelerini doğrudan köy derneği seçer, muhtar ihtiyar meclisinin başıdır.
İl özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi kimdir?
İl özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi validir.
Neden? Açıklama ve Madde
5302 sayılı Kanunun 29. maddesine göre vali, il özel idaresinin başı ve temsilcisidir; il özel idaresinin organları il genel meclisi, il encümeni ve validir (md 3).
İl genel meclisi kural olarak ne zaman toplanır?
İl genel meclisi kural olarak her ayın ilk haftası, önceden belirlediği günde toplanır.
Neden? Açıklama ve Madde
5302 sayılı Kanunun 12. maddesine göre il genel meclisi, 1 aylık tatil dışında her ayın ilk haftası toplanır; toplantılar halka açıktır.
İl özel idaresinin bütçesini vali hazırlar, il encümeni inceler. Bütçeyi kim kabul eder?
Vali tarafından hazırlanıp il encümenince incelenen il özel idaresi bütçesini il genel meclisi kabul eder.
Neden? Açıklama ve Madde
5302 sayılı Kanuna göre vali bütçe tasarısını eylül başında encümene sunar (md 45); bütçeyi ve kesin hesabı kabul etmek ise il genel meclisinin görevidir (md 10).
Merkezi idarenin, kanundaki esaslara göre yerel yönetimler üzerinde sahip olduğu denetim yetkisine ne ad verilir?
Merkezi idarenin, kanundaki esaslara göre yerel yönetimler üzerinde sahip olduğu denetim yetkisine idari vesayet denir.
Neden? Açıklama ve Madde
Anayasa 127'ye göre merkezi idare, hizmetlerin idarenin bütünlüğüne uygun yürütülmesi ve toplum yararının korunması amacıyla mahalli idareler üzerinde idari vesayet yetkisine sahiptir; bu yetki kanunda belirtilen esas ve usullerle sınırlıdır.
Köy Kanununa göre nüfusu kaçın altında olan yerleşim yerlerine köy denir?
Köy Kanununa göre nüfusu 2000'den az olan yerleşim yerlerine köy denir.
Neden? Açıklama ve Madde
Nüfusu 2000'den az olan yerler köy, 2000 ile 20000 arası kasaba, daha kalabalık olanlar şehir sayılır. Nüfusu 2000'den az olsa da belediyesi bulunan bucak, ilçe ve il merkezleri kasaba kabul edilir.
Bir köyde ihtiyar meclisine kim başkanlık eder?
Köyde ihtiyar meclisine köyün seçilmiş muhtarı başkanlık eder.
Neden? Açıklama ve Madde
Her köyde bir köy derneği, bir muhtar ve bir ihtiyar meclisi bulunur. Muhtar ihtiyar meclisinin başıdır.
Belediye sınırları içinde yeni bir mahalle kurulabilmesi için nüfus en az kaç olmalıdır?
Yeni bir mahalle kurulabilmesi için nüfusun en az 500 olması gerekir.
Neden? Açıklama ve Madde
Nüfusu 500'ün altında mahalle kurulamaz. Mahalle kurulması belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayıyla olur.
İl genel meclisine kim başkanlık eder?
İl genel meclisine, meclis üyelerinin kendi aralarından gizli oyla seçtiği meclis başkanı başkanlık eder.
Neden? Açıklama ve Madde
İl genel meclisi, seçim sonuçlarının ilanını izleyen 5. gün toplanır ve kendi üyeleri arasından gizli oyla başkanını seçer. Vali il özel idaresinin başıdır ama meclise başkanlık etmez.
Görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle soruşturma açılan yerel yönetim organlarını geçici olarak kim görevden uzaklaştırabilir?
Görevle ilgili suçtan soruşturma açılan yerel yönetim organlarını İçişleri Bakanı kesin hükme kadar geçici olarak uzaklaştırabilir.
Neden? Açıklama ve Madde
Seçilmiş organların bu sıfatı kaybetmesi kural olarak yargı yoluyla olur. İstisna olarak İçişleri Bakanı, soruşturma ya da kovuşturma açılan organları geçici tedbir olarak kesin hükme kadar uzaklaştırabilir.
Anayasaya göre yerel yönetimlerin belirli hizmetler için kendi aralarında birlik kurabilmesi için kimin izni gerekir?
Yerel yönetimlerin belirli kamu hizmetleri için kendi aralarında birlik kurabilmesi için Cumhurbaşkanının izni gerekir.
Neden? Açıklama ve Madde
Mahalli idareler, belirli kamu hizmetlerini görmek için Cumhurbaşkanının izniyle kendi aralarında birlik kurabilir. Birliklerin görev, yetki ve maliyesi kanunla düzenlenir.
Vali, il genel meclisinin bir kararını hukuka aykırı bulursa ne yapabilir?
Vali, hukuka aykırı bulduğu il genel meclisi kararını 7 gün içinde gerekçesiyle meclise geri gönderebilir.
Neden? Açıklama ve Madde
Meclis kararları en geç 5 gün içinde valiye gönderilir; vali hukuka aykırı gördüğünü 7 gün içinde gerekçesiyle yeniden görüşülmek üzere meclise iade edebilir. Valiye gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez.
İl genel meclisi görev alanıyla ilgisi olmayan siyasi konularda karar alırsa ne olabilir?
Siyasi konularda karar alan il genel meclisi, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay kararıyla feshedilebilir.
Neden? Açıklama ve Madde
Görevlerini ihmal ederek işleri aksatan ya da siyasi konularda karar alan il genel meclisi, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay kararıyla feshedilir. Yerine seçilen meclis kalan süreyi tamamlar.
Mahalle muhtarını kim seçer?
Mahalle muhtarını o mahallenin seçmenleri, yerel seçimlerle birlikte 5 yılda bir seçer.
Neden? Açıklama ve Madde
2972 sayılı Kanuna göre mahalle muhtarı ve ihtiyar heyeti mahalli idareler seçimleriyle birlikte 5 yılda bir seçilir (md. 8) ve seçim çevresi mahallenin kendisidir (md. 32). Muhtarlık seçiminde adaylık usulü yoktur; seçmen, muhtar ile ihtiyar heyetine seçilecek 8 kişinin adının birlikte yazılı olduğu oy pusulasını kullanır ve seçim çoğunluk sistemine göre yapılır. En çok oy alan 4 kişi ihtiyar heyetinin asıl, kalanlar yedek üyesi olur (md. 30).
Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun (2972), md. 32 ↗Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun (2972), md. 8 ↗Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun (2972), md. 31 ↗Muhtar seçilebilmek için hangi şartlar aranır?
Muhtar seçilebilmek için 18 yaşını doldurmuş, en az 6 aydır orada oturan, okur-yazar bir Türk vatandaşı olmak gerekir.
Neden? Açıklama ve Madde
2972 sayılı Kanunun 31. maddesine göre en az 6 aydır o mahalle ya da köyde oturan ve 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı, seçilmeye engel bir hali yoksa muhtar, ihtiyar meclisi ya da ihtiyar heyeti üyesi seçilebilir. İlkokul mezuniyeti aranmaz, okur-yazar olmak yeterlidir. Muhtarlık seçimlerinde adaylık usulü yoktur. Yaş sınırı 2018'de 7102 sayılı Kanunla 25'ten 18'e indirildi.
Köy ya da mahalle muhtarlığı boşalırsa ne olur?
Muhtarlık boşalırsa her yıl haziranın ilk pazar günü seçim yapılır; o güne kadar görevi mülki amirin atadığı muhtar vekili yürütür.
Neden? Açıklama ve Madde
2972 sayılı Kanunun 33. maddesine göre köy ya da mahalle muhtarlığı herhangi bir nedenle boşalırsa ihtiyar meclisinin ya da heyetinin birinci üyesi durumu seçim kuruluna ve mahallin en büyük mülki amirine yazıyla bildirir. Boşalan muhtarlıklar için her yıl haziran ayının ilk pazar günü seçim yapılır. Seçim yapılıncaya kadar muhtarlık görevini mahallin en büyük mülki amirinin atadığı muhtar vekili yürütür.
Diğer Konular
- Kanun Nasıl Yapılır?
- Genel Kurul Nasıl Çalışır?
- Meclis Hükümeti Nasıl Denetler?
- Milletvekilliği ve Seçimler
- Seçim Nasıl Yapılır?
- Cumhurbaşkanı ve Yürütme
- Bütçe Nasıl Yapılır?
- Anayasa Nasıl Değişir?
- Yargı Nasıl İşler?
- Belediye Meclisleri Nasıl Çalışır?
- Vatandaş Karar Alma Sürecine Nasıl Katılır?
- Siyasi Partiler Nasıl Kurulur ve Çalışır?
- Uluslararası Antlaşmalar ve Savaş Kararı
