İçeriğe Geç

Ölçüme İzin Veriyor musun?

Platformun nasıl kullanıldığını anlamak için ölçüm araçları kullanıyoruz. Bunlar zorunlu değil: reddedersen site aynı şekilde çalışır, ölçüm çerezi yazılmaz, Google’a yalnız çerezsiz ve kimliksiz sayım sinyali gider. Oy kayıtları bu tercihten bağımsız olarak saklanır, ayrıntısı gizlilik metninde.

Bütçe Maratonu Bugün Komisyonda: Milli Savunma Bakanlığı →

İşleyişMeclis Rehberi

Meclis Hükümeti Nasıl Denetler?

Yazılı sorudan Meclis soruşturmasına, Meclisin bilgi edinme yolları. 16 soruda, her cevap dayandığı maddeyle.

Önce Kendini Dene

Meclis hükümeti nasıl denetler?

Araştırma önergesi, belli bir konuda Meclis araştırması açılmasını isteyen önergedir; siyasi parti grupları ya da en az 20 milletvekili verir, araştırma açılıp açılmayacağına Genel Kurul karar verir. Soru önergesi, bir milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcılarına ya da bakanlara yazılı olarak sorduğu sorudur; yalnız 1 milletvekili imzalar ve en geç 15 gün içinde cevaplanır. Meclis bugün yazılı soru, Meclis araştırması, genel görüşme ve Meclis soruşturması yollarıyla denetim yapar; gensoru 2017 değişikliğiyle kaldırılmıştır.

Terimler ve Mecliste Son Örnekler

Meclis Sözlüğü: Araştırma Önergesi, Soru Önergesi, Genel Görüşme Önergesi, Meclis Soruşturması, Gensoru

Mecliste son örnekler: Zeytin ve zeytinyağı sektörünün sorunları görüşülsün (Yeni Yol grup önerisi) (17 Kasım 2026), Basın kuruluşlarına yönelik kayyım uygulamaları araştırılsın (İYİ Parti grup önerisi) (17 Kasım 2026), Bağlantılı dosyalarda art arda tutuklama uygulaması araştırılsın (CHP grup önerisi) (17 Kasım 2026)

  1. Milletvekilleri yazılı soru önergesini kimlere yöneltir?

    Milletvekilleri yazılı soru önergesini Cumhurbaşkanı yardımcılarına ve bakanlara yöneltir.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Yazılı soru, milletvekillerinin Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlardan yazılı cevap istemesidir. Önerge kısa ve gerekçesiz olur, yalnız 1 milletvekili tarafından imzalanır.

  2. Bir bakana yazılı soru önergesi gönderildi. Cevap en geç ne zamana kadar verilmelidir?

    Bakana gönderilen yazılı soru önergesi en geç 15 gün içinde cevaplanmalıdır.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Yazılı sorular Anayasa ve İçtüzük gereği en geç 15 gün içinde cevaplanır. Süresinde cevaplanmayan önerge gelen kağıtlar listesinde ilan edilir.

  3. Meclisin belli bir konuda bilgi edinmek için yaptığı incelemeye ne ad verilir?

    Meclisin belli bir konuda bilgi edinmek için yaptığı incelemeye Meclis araştırması denir.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Meclis araştırması, bu iş için seçilen özel bir komisyon eliyle yürütülen bir incelemedir. Meclis soruşturması ise görevle ilgili suç iddiasıyla Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında yapılır.

  4. 2017 Anayasa değişikliğinden sonra hangisi Meclisin denetim yolları arasında yer almaz?

    Gensoruyu düzenleyen 99. madde 2017 değişikliğiyle kaldırıldığından gensoru artık Meclisin denetim yolları arasında yer almaz.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Gensoruyu düzenleyen Anayasanın 99. maddesi 2017 değişikliğiyle yürürlükten kaldırıldı. Bugün Meclis; Meclis araştırması, genel görüşme, Meclis soruşturması ve yazılı soru yollarını kullanır.

  5. Genel görüşme açılmasını kimler isteyebilir?

    Genel görüşme açılmasını siyasi parti grupları veya en az 20 milletvekili önergeyle isteyebilir.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Genel görüşme, toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren bir konunun Genel Kurulda görüşülmesidir. Siyasi parti grupları ya da en az 20 milletvekili önerge verir, açılıp açılmayacağına Genel Kurul karar verir.

  1. Meclis araştırma komisyonu çalışmasını 3 ay içinde bitiremedi. Sıradaki adım ne?

    Araştırmasını 3 ay içinde bitiremeyen Meclis araştırma komisyonuna 1 aylık kesin bir süre daha verilir.

    Neden? Açıklama ve Madde

    3 ayda bitmeyen araştırmaya 1 aylık kesin süre verilir. Bu süre de yetmezse 15 gün içinde Genel Kurulda görüşme açılır ve Genel Kurul isterse yeni bir komisyon kurabilir.

  2. Bir bakan hakkında Meclis soruşturması açılmasına nasıl karar verilir?

    Bakan hakkında Meclis soruşturması, üye tamsayısının 3/5'inin (en az 360) gizli oyuyla açılır.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Görevle ilgili suç iddiasıyla verilen önerge için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301 milletvekili) gerekir. Meclis önergeyi en geç 1 ay içinde görüşür ve soruşturma açılmasına 3/5 (360) gizli oyla karar verebilir.

  3. Bir yazılı soru önergesini kaç milletvekili imzalayabilir?

    Yazılı soru önergesini yalnız 1 milletvekili imzalayabilir.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Yazılı soru önergesi sadece bir milletvekili tarafından imzalanıp Başkanlığa verilir. Önergeye belge eklenemez.

  4. Bir milletvekili, başka bir kaynaktan kolayca öğrenilebilecek bir konuda yazılı soru verdi. Ne olur?

    Başka bir kaynaktan kolayca öğrenilebilecek bir konudaki yazılı soruyu Meclis Başkanlığı kabul etmez.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Başka bir kaynaktan kolayca öğrenilebilecek konular ile tek amacı istişare olan sorular Başkanlıkça kabul edilmez.

  5. Bir yazılı soru 15 günlük süre içinde cevaplanmadı. Ne olur?

    15 günde cevaplanmayan yazılı soru gelen kağıtlar listesinde ilan edilir ve bu durum soru sorulan makama bildirilir.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Süresinde cevaplanmayan yazılı sorular gelen kağıtlar listesinde ilan edilir ve bu durum ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısına veya bakana bildirilir.

  6. Bir milletvekili, Meclis Başkanlık Divanının Meclis faaliyetleriyle ilgili bir işlemini öğrenmek istiyor. Hangi yolu kullanabilir?

    Başkanlık Divanının Meclis faaliyetleriyle ilgili işlemini öğrenmek isteyen milletvekili Başkanlıktan yazılı soru sorabilir.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Başkan, Başkanlık Divanı ve Danışma Kurulunun Meclis faaliyetleriyle ilgili görevleri hakkında Başkanlıktan yazılı soru sorulabilir. Bu soruları Başkan veya görevlendireceği bir başkanvekili cevaplar.

  7. Genel Kurul genel görüşme açılmasına karar verdi. Görüşme ne zaman başlayabilir?

    Genel görüşme, Genel Kurulun açılma kararından en erken 48 saat, en geç 7 tam gün sonra başlayabilir.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Genel görüşme günü Danışma Kurulunca özel gündem olarak belirlenir. Bu gün, karardan itibaren 48 saatten önce ve 7 tam günden sonra olamaz.

  8. Hangisi Meclis araştırmasının kapsamı dışında kalır?

    Devlet sırları ile ticari sırlar Meclis araştırmasının kapsamı dışında kalır.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Araştırma komisyonu bakanlıklardan belediyelere ve üniversitelere kadar geniş bir alanda bilgi isteyebilir. Ancak Devlet sırları ile ticari sırlar araştırmanın kapsamı dışındadır.

  9. Meclis soruşturma komisyonu raporunu 2 ay içinde bitiremedi. Sıradaki adım ne?

    Raporunu 2 ay içinde bitiremeyen Meclis soruşturma komisyonuna 1 aylık yeni ve kesin bir süre verilir.

    Neden? Açıklama ve Madde

    15 kişilik soruşturma komisyonu raporunu 2 ay içinde sunar. Bitiremezse 1 aylık yeni ve kesin süre verilir; bu sürenin sonunda rapor teslimi zorunludur.

  10. Soruşturma raporu Genel Kurulda görüşüldü. Bakanın Yüce Divana sevki için kaç oy gerekir?

    Hakkında soruşturma raporu görüşülen bakanın Yüce Divana sevki için üye tamsayısının 2/3'ünün gizli oyu gerekir.

    Neden? Açıklama ve Madde

    Meclis, üye tamsayısının 2/3'ünün gizli oyuyla Yüce Divana sevk kararı alabilir. Yüce Divan yargılaması 3 ay içinde tamamlanır, gerekirse bir defaya mahsus 3 ay ek süre verilir.

  11. Meclis araştırması açılmasını kimler isteyebilir?

    Meclis araştırması açılmasını siyasi parti grupları ya da en az 20 milletvekili önergeyle isteyebilir; araştırmanın açılmasına Genel Kurul karar verir.

    Neden? Açıklama ve Madde

    İçtüzüğün 104. maddesine göre Meclis araştırması belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemedir ve açılmasında genel görüşme hükümleri uygulanır. Buna göre önergeyi siyasi parti grupları ya da en az 20 milletvekili Meclis Başkanlığına verir (md. 102). Araştırma açılıp açılmamasına Genel Kurul işaretle oylamayla karar verir; araştırma komisyonunun raporu hakkında da Genel Kurulda genel görüşme açılır.

İşleyişİşleyiş TestiŞimdi Kendini Dene: Meclis Hükümeti Nasıl Denetler?16 soru, her cevaptan sonra açıklama ve madde. Kaçını bileceksin?Teste Başla

Diğer Konular

Meclisi Sen de Oyla