Yükleniyor
Gündem yükleniyorÖlçüme İzin Veriyor musun?
Platformun nasıl kullanıldığını anlamak için ölçüm araçları kullanıyoruz. Bunlar zorunlu değil: reddedersen site aynı şekilde çalışır, hiçbir ölçüm kodu yüklenmez. Oy kayıtları bu tercihten bağımsız olarak saklanır, ayrıntısı gizlilik metninde.
Mahkemelerin bağımsızlığından bireysel başvuruya yargının temel kuralları. 15 soruda, her cevap resmi maddesiyle.
Önce Kendini DeneHiç kimseden; hiçbir makam mahkemeye emir veremez
Anayasa 138'e göre hakimler görevlerinde bağımsızdır; hiçbir organ, makam veya kişi yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere emir ve talimat veremez, genelge gönderemez, tavsiye ve telkinde bulunamaz.
Herkese açıktır
Anayasa 141'e göre duruşmalar herkese açıktır; kapalı duruşmaya ancak genel ahlak veya kamu güvenliği kesin olarak gerektirirse karar verilebilir.
Hayır, bu tür olağanüstü merciler kurulamaz
Kanuni hakim güvencesi (Anayasa 37) gereği kimse kanunen bağlı olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz ve bu sonucu doğuracak olağanüstü merciler kurulamaz.
Yargıtay
Anayasa 154'e göre Yargıtay, adliye mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. İdare mahkemelerinin kararları için bu görev Danıştaya aittir (Anayasa 155).
15 üye; 3'ünü TBMM, 12'sini Cumhurbaşkanı seçer
Anayasa 146'ya göre Mahkeme 15 üyeden kurulur; TBMM 2 üyeyi Sayıştay, 1 üyeyi baro adayları arasından, Cumhurbaşkanı ise kalan 12 üyeyi seçer.
Kanun yolları tüketildikten sonra 30 gün içinde
6216 sayılı Kanuna göre önce kanundaki idari ve yargısal yolların tamamı tüketilmeli (md 45), başvuru da bu yolların tüketildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır (md 47).
7 üyesini TBMM, 4 üyesini Cumhurbaşkanı seçer
Anayasa 159'a göre Kurulun 4 üyesi hakim ve savcılar arasından Cumhurbaşkanınca, 7 üyesi Yargıtay, Danıştay üyeleri, öğretim üyeleri ve avukatlar arasından TBMM tarafından seçilir; üyeler 4 yıl görev yapar.
Hayır, soru sorulamaz ve görüşme yapılamaz
Mahkemelerin bağımsızlığı gereği, süren bir dava hakkında Mecliste yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz, beyanda bulunulamaz.
65 yaşını bitirinceye kadar
Hakim ve savcılar 65 yaşını bitirinceye kadar hizmet görür. Hakimlik teminatı gereği azledilemez, kendileri istemedikçe bu yaştan önce emekliye ayrılamazlar.
Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesinde
Anayasa Mahkemesi; Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve yüksek yargı başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan Yüce Divan sıfatıyla yargılar.
Uyuşmazlık Mahkemesi
Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözer. Başkanlığını Anayasa Mahkemesinin kendi üyeleri arasından görevlendirdiği üye yapar.
12 yıl için, bir kişi yalnız bir kez seçilebilir
Üyeler 12 yıllık tek bir dönem için seçilir ve bir kimse iki kez üye seçilemez. Süresi dolmasa da üyeler 65 yaşını doldurunca emekliye ayrılır.
Cumhurbaşkanı, en büyük 2 parti grubu ve TBMM üyelerinin beşte biri
Soyut norm denetimi olan iptal davasını yalnız bu sayılanlar açabilir. Dava, kanunun Resmi Gazetede yayımlanmasından itibaren 60 gün içinde açılmalıdır.
Mahkeme davayı yürürlükteki kanuna göre sonuçlandırır
Uygulayacağı kanunu Anayasaya aykırı bulan mahkeme davayı geri bırakır; Anayasa Mahkemesi 5 ay içinde karar vermezse mahkeme davayı yürürlükteki hükümlere göre bitirir. Karar, esas hüküm kesinleşmeden gelirse mahkeme ona uymak zorundadır.
Karar Resmi Gazetede yayımlanınca; mahkeme en çok 1 yıl erteleyebilir
İptal edilen hüküm, kararın Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar; mahkeme bu tarihi en fazla 1 yıl ileri atabilir. İptal kararları geriye yürümez.