Tapu, İmar ve Kentsel Dönüşümde Kapsamlı Değişiklik

Kanun, tapu işlemlerinde bürokrasiyi azaltmayı, imar uygulamalarını düzenlemeyi ve afet riski altındaki yapılarda dönüşümü hızlandırmayı amaçlayan çok sayıda değişiklik getiriyor.

Yasalaşma Süreci

"Tapu Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" (2/1984), 25 Haziran 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifin ilk imzacısı Kırklareli Milletvekili Selahattin Minsolmaz (AK Parti). Teklifi toplam 38 milletvekili imzaladı. Teklif esas komisyon olarak Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda görüşüldü ve komisyon raporunu 28 Haziran 2019 tarihinde verdi (sıra sayısı 91). Genel Kurulda 4 Temmuz 2019 tarihinde açık oylamayla kabul edildi: 280 kabul, 13 ret, 1 çekimser oy. Kanun 7181 sayıyla 10 Temmuz 2019 tarihli ve 30827 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Kanun ile Ne Değişiyor?

Kanun, Tapu Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik yapıyor. Gerekçede Tapu, İmar, Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi, Hazine Taşınmazları ve Kat Mülkiyeti kanunlarının değiştirilmesi gerektiği belirtiliyor.

Tapu İşlemleri

• Taşınmaz devrini amaçlayan sözleşmelerde tarafların farklı tapu müdürlüklerinde veya yurt dışı teşkilatında bulunması halinde, tarafların iradeleri resmi görevlilerce ayrı ayrı alınarak sözleşme tamamlanabiliyor.
• Tapu kayıtlarındaki hisse hataları düzeltilebiliyor. Hatalı hisselerin maliklerine ve hak sahiplerine bilgilendirici tebligat yapılıyor. Muvafakat verilmezse tapu müdürlüğü hatalı kaydı resen düzeltiyor ve ilgiliye altmış gün içinde dava açabileceği bildiriliyor.
• Süresini dolduran ipotekler, malikin talebi üzerine tapu müdürlüğünce terkin edilebiliyor (kayıttan silinebiliyor).
• Tapu Kanununun uygulanmayan 22. maddesi ve tapu işlemlerine fotoğraf yapıştırılmasını düzenleyen 27. maddesi, bürokrasiyi azaltmak için yürürlükten kaldırılıyor.
• Maliklerin tapuları ile oturdukları bağımsız bölüm numaralarının farklı olması halinde, hatalı blok veya bağımsız bölüm numaraları daha kolay düzeltilebiliyor.

İmar ve Arazi Düzenlemesi

• Köy ve mezraların yerleşik alanı ve civarı ile yerleşik alanlar belirlenirken, tarım arazileri için tarım dışı amaçla kullanım izni alınması zorunlu oluyor.
• Umumi hizmet alanına ayrılan veya kamulaştırılması gereken alanların kamuya geçişini sağlamak ve kamulaştırma yükünü azaltmak için düzenleme yapılıyor. Alanlar kamuya geçinceye kadar malikler, ilgili kamu kuruluşunun uygun görüşüyle plandaki kullanım amacına uygun özel tesis yapabiliyor.
• Düzenleme ortaklık payı oranı artırılıyor. Mevcut yapılar nedeniyle bu payın alınamadığı durumlarda pay miktarı bedele dönüştürülerek alınıyor.
• İfraz ve tevhit (parselin bölünmesi ve birleştirilmesi) işlemlerinin hangi durumlarda yapılabileceği belirleniyor.
• Tarımsal seralar, ilgili il tarım ve orman müdürlüğünün uygun görüşüyle, ruhsat alınmadan ve yola cephe sağlamadan yapılabiliyor.
• Yapılaşmamış parseller, maliklerin muvafakatiyle ve ilgili idarenin izniyle, zemini geçirimli malzemeyle kaplanarak açık otopark olarak işletilebiliyor.
• Genel güvenlik ve asayiş bakımından tehlike arz eden metruk yapılara ilişkin tehlikeli durum öncelikle yapı sahiplerince ortadan kaldırılıyor.

Hazine Taşınmazları ve Afet Riskli Alanlar

• Hazineye intikal eden yapı ve tesislerin satışında yapı ve tesislerin bedeli, yapı yaklaşık maliyet bedelinin yüzde beşi olarak hesaplanıyor.
• Belediye Kanununun 73. maddesi kapsamında belediyelere devredilen taşınmazlar için, Cumhurbaşkanınca kentsel dönüşüm ve gelişim alanı kararının alındığı tarihten itibaren ecrimisil (izinsiz kullanım tazminatı) tahakkuk ettirilmiyor. Tahakkuk ettirilen ecrimisiller terkin ediliyor, tahsil edilenler iade ediliyor.
• 2/B taşınmazlarında kayıt maliki ile kullanıcının çakışması nedeniyle haklarından yararlanamayan vatandaşların mağduriyetlerinin giderilmesine yönelik düzenleme yapılıyor.
• Yıkılacak derecede riskli yapıların bulunduğu alanlarda ve kendiliğinden çökme, zemin kayması, heyelan, yangın veya patlama gibi olaylarla ağır hasar gören veya ağır hasar görme riski taşıyan yapıların bulunduğu alanlarda dönüşüm uygulamaları ivedilikle yapılabiliyor.