Sosyal Reform Teklifi Kabul Edildi: Doğum İzni ve 15 Yaş Altına Sosyal Medya Düzenlemesi

15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulamayacak. Sosyal ağ sağlayıcıları (Facebook, Instagram, TikTok, X vb.) yaş doğrulama sistemi kurmak ve bu yaş sınırını uygulamak zorunda. 15 yaşını doldurmuş çocuklar için ise yetişkinlerden ayrıştırılmış, güvenli bir hizmet sunulması gerekecek.

Ebeveyn kontrol araçları zorunlu hale geliyor. Platformlar, ailelerin çocuklarının hesap ayarlarını yönetebileceği, ücretli satın alma işlemlerini izne bağlayabileceği ve ekran süresini sınırlandırabileceği kolay kullanımlı mekanizmalar sağlamakla yükümlü olacak.

Acil durumlarda müdahale süresi 1 saat. Can güvenliği, milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması gibi gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, günlük erişimi 10 milyondan fazla olan büyük sosyal ağ platformları, mahkeme kararlarını derhal ve en geç 1 saat içinde uygulayacak.

Proaktif içerik engelleme: Daha önce mahkeme kararıyla çıkarılan veya erişimi engellenen bir içerik, aynı veya farklı kullanıcılar tarafından tekrar yüklenmeye çalışıldığında, platformlar yapay zeka da dahil otomatik sistemlerle bunu proaktif olarak engelleyecek.

Caydırıcı cezalar: Yükümlülüklerini yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcılara, bir önceki takvim yılındaki küresel cirolarının yüzde 3’üne kadar idari para cezası kesilebilecek. Bu, örneğin Meta (Facebook/Instagram) için milyarlarca dolar anlamına geliyor. Ayrıca, reklam yasağı ve ardından sulh ceza hakimi kararıyla internet trafiği bant genişliğinin önce yüzde 50, sonra yüzde 90’a kadar daraltılması da yaptırımlar arasında.

Dijital Oyunlara da Düzenleme: Yaş Derecelendirmesi ve Temsilci Zorunluluğu

Oyun sektörü de hedefte. Oyun sağlayıcılar (geliştiriciler) oyunlarını yaş kriterlerine göre derecelendirmek zorunda kalacak. Oyun dağıtıcılar (Steam, Epic Games, App Store, Google Play gibi platformlar) derecelendirilmemiş oyunları sunamayacak.

Yurt dışı oyun dağıtıcılarına Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getiriliyor. Günlük erişimi 100 binin üzerinde olan platformlar, adli ve idari makamlara karşı muhatap olacak bir temsilci atayacak ve bu bilgiyi Kurum’a bildirecek. Yükümlülüklere uymayanlara 1 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar idari para cezası ve yine bant daraltma yaptırımı uygulanacak.

Devlet Korumasındaki Çocuklar için İstihdam Şartları Ağırlaşıyor

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nda yapılan değişiklikle, devlet korumasında yetişen gençlerin kamuya yerleştirilmesinde aranan şartlar değişiyor. Kuruluş bakımı veya koruyucu aile hizmetinden fiilen yararlanma süresi 2 yıldan 5 yıla çıkarılıyor. Ayrıca, 30 yaş sınırı ve Türk vatandaşlığı şartı getiriliyor. Atamalar ise kura yerine merkezi sınav sonuçlarına göre yapılacak. Özel sektörde çalıştırılmaları halinde ise 5 yıl süreyle sigorta prim teşviki (işveren ve çalışan hissesi Hazine tarafından karşılanacak) öngörülüyor.

Teklifin geçici maddeleriyle, halihazırda koruma altında olan çocuklar için 5 yıl şartının kademeli olarak (yaş gruplarına göre 2,3,4 yıl) uygulanacağı ve daha önce hak kazanıp yerleşmemiş olanlara 12 aylık bir başvuru penceresi tanındığı belirtiliyor.

Suçlulara Çocuklarla Temas Yasağı

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na eklenen maddeyle, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti, insan ticareti ve kasten öldürme gibi ağır suçlardan kesinleşmiş mahkumiyeti bulunan kişilerin, çocukların yoğun olduğu işyerlerinde çalışması ve bu işyerlerini işletmesi yasaklanıyor. Okul, kreş, gündüz bakımevi, okul servisi, kantin, yurt, internet kafe, oyun salonu, spor tesisi gibi yerler bu kapsamda. Yasaklara aykırı davranan işverenlere, her bir kişi için brüt asgari ücretin 3 katı (ilk ihlal) ve 7 katı (tekrar) idari para cezası verilecek, ruhsatlar iptal edilebilecek. Çalışanların da 6 ayda bir adli sicil belgesi ibraz etmesi zorunlu olacak.

Darülaceze Tüm Türkiye’ye ve Yurt Dışına Açılıyor

130 yılı aşkın süredir İstanbul’da hizmet veren Darülaceze’nin hizmet alanı genişletiliyor. Nizamnamesinde yapılan değişiklikle, “ancak Dersaadet’de mütevellid veya mütevattın” şartı kaldırılıyor. Darülaceze artık yurt içinde ve ilgili mevzuata göre yurt dışında da hizmet verebilecek. Ayrıca gıda bankacılığı ve aşevi faaliyetinde bulunmasının önü açılıyor.

Bağışçılara vergi avantajı: Darülaceze’ye yapılacak gıda, temizlik, giyecek, yakacak ve nakdi bağışlar, gelir vergisi ve kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek, KDV’den istisna tutulacak. Bu düzenlemeyle kuruma yapılan bağışların teşvik edilmesi ve mali sürdürülebilirliğin sağlanması hedefleniyor.

Engelli ve Gazilere Ücretsiz Seyahatte Yeni Dönem

4736 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikle, engelli, yaşlı, şehit yakını ve gazilerin ücretsiz toplu taşıma hizmetinden yararlanmasına ilişkin gelir desteği mekanizmasının sorumluluğu Aile Bakanlığı’ndan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na devrediliyor. Özel halk otobüsleri ve deniz araçları için de aylık gelir desteği ödemesi yapılacağı açıkça düzenleniyor. Ödenecek tutar yıllık olarak belirlenecek, taşıma kapasitesine göre farklılaştırılabilecek.

Sosyal Hizmet Kuruluşlarında Merkezi Kamera Sistemi

Yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında (çocuk evleri, huzurevleri, engelli bakım merkezleri vb.) Merkezi İzleme Sistemine bağlı yazılım destekli kamera sistemleri kurulacak. Bu sistemle hizmet kalitesinin artırılması, güvenliğin sağlanması, acil durumlara müdahale ve suç işlenmesinin önlenmesi amaçlanıyor. Kişisel veriler, adli veya idari soruşturmaya esas teşkil etmemesi halinde 2 yıl sonra silinecek, mahkeme kararı olmadan paylaşılamayacak. Ancak anonimleştirilerek politika geliştirme amacıyla kullanılabilecek.

Sosyal Yardımda Veri Erişimi Genişliyor

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına, sosyal yardım başvurusu yapan veya yararlanan kişilerin gelir, mal varlığı, sosyal güvenlik, nüfus bilgilerine başvuru konusuyla sınırlı olmak kaydıyla doğrudan erişim yetkisi veriliyor. Bu sayede yardımların daha hızlı ve ihtiyaç sahiplerine ulaşması, mükerrerliğin önlenmesi hedefleniyor. Veriler 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na tabi olacak ve belirli şartlarda imha edilecek.

Kadın Konukevlerinde Harçlık Desteği Kanunlaşıyor

Şiddete uğrayan kadınların kaldığı kadın konukevlerinde, yeterli geliri olmadığı değerlendirilen kadınlara ve çocuklarına net harçlık ödenmesi kanuni güvence altına alınıyor. Çocuklara, Bakanlığa bağlı çocuk bakım kuruluşlarındaki çocuklarla eşit miktarda harçlık verilecek.

Kapatılan Özel Sosyal Hizmet Kuruluşlarında Mağduriyet Önlemi

Özel sosyal hizmet kuruluşlarının (huzurevi, engelli bakım merkezi vb.) kapatılması halinde, kurumda kalan bireylerin mağdur olmaması için Valilik devreye girecek. Kapatılan kuruluşun idari, mali ve mesleki işleri Valilikçe yürütülecek, nakli hemen yapılamayanlara azami 6 ay hizmet sunulmaya devam edilecek. Kurucu veya sorumlu müdür hakkında belirli suçlardan adli kovuşturma açılması halinde de Valilik yönetimi devralabilecek.

Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

Teklifin 22, 23 ve 24. maddeleri (dijital platformlara ilişkin düzenlemeler) yayımı tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek. Diğer tüm maddeler yayımı tarihinde yürürlük kazanacak.

Teklif yapılan görüşmeler sonucu 22 Nisan 2026'da kabul edildi. 66 ret oyuna karşılık 248 kabul oyuyla oylanan teklife 32 vekil de çekimser oy kullandı.