34 Maddelik Torba Teklif Kabul Edildi: Emekli Ödemesinden Siber Güvenliğe Neler Değişti?

Dijital yayıncılık tarafında, dizi veya sinema filmi yayımlayan belirli medya hizmet sağlayıcıları ile internet platformları bir önceki yılın yıllık net satışlarının yüzde 2’sini Kültür ve Turizm Bakanlığı döner sermayesine ödeyecek. Bildirim ve ödeme her yıl temmuz sonuna kadar yapılacak. Komisyon, ilk metindeki tüm koşullu erişim sağlayıcılarını kapsayan daha geniş ifadeyi daralttı ve Cumhurbaşkanına oranı iki katına çıkarma veya yarıya indirme yetkisi veren bölümü metinden çıkardı. Böylece oran sabit yüzde 2 olarak kabul edildi.

Aday Sürücüler ve Özel Okullar için Daha Sert Kurallar Getiriliyor

İlk kez ehliyet alanlar ile belgesi iptal edildikten sonra yeniden alanlar iki yıl aday sürücü sayılacak. Geçici geri almayı gerektiren bir ihlal, 75 ceza puanının aşılması, 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması veya belirli kuralların üç kez ihlali belgenin iptaline yol açabilecek. Yeniden belge için kurs ve sınav, psikoteknik ve psikiyatri uygunluğu, cezaların ödenmesi ve bekleme sürelerinin dolması gerekecek.

Özel öğretim kurumlarında da yaptırım ve tekrar sistemi yeniden kuruluyor. Kurum türüne uygun olmayan program uygulamak yeni bir ihlal sayılıyor; milletlerarası okulların Türk vatandaşı öğrenci kaydetmesi veya vatandaşlığa geçen öğrenciyi süresinden fazla tutması ağır yaptırıma bağlanıyor. Tekrar süreleri ihlalin türüne göre dört ve beş yıl olarak belirleniyor. Öğretmenlerde ise resmi okula atanabilme şartı yerine, Milli Eğitim Bakanlığının kaynak kabul ettiği yükseköğretim programı, alan eğitimi ve pedagojik yeterlilik ölçütleri öne çıkıyor.

Siber Güvenlik Başkanlığına Hızlı Müdahale Yetkisi Veriliyor

Teklifin en geniş kurumsal değişikliklerinden biri siber güvenlik alanında. Siber Güvenlik Başkanlığı; internet alan adlarına ilişkin politika ve düzenlemeleri belirleyebilecek, milli güvenlik, kamu düzeni, suçun önlenmesi, genel sağlık ve ahlak ile başkalarının haklarının korunması gerekçeleriyle re’sen veya güvenlik ve istihbarat birimlerinin talebi üzerine acil tedbir kararı alabilecek.

İşletmeci, erişim sağlayıcı, veri merkezi, içerik veya yer sağlayıcı bu kararı derhal ve en geç iki saat içinde uygulamak zorunda olacak. Başkanlık kararı 24 saat içinde sulh ceza hakiminin onayına sunacak; hakim 48 saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkacak. Her ihlal için 20.000–100.000 TL idari para cezası öngörülüyor. Model, tedbirin önce uygulanıp yargısal denetimin sonradan yapılmasına dayanıyor.

Buna paralel olarak BTK ve eski TİB’in bazı alan adı, erişim, iletişim tespiti ve teknik altyapı görevleri Başkanlığa aktarılıyor. Taşınırlar, veri merkezleri, kayıtlar, bazı taşınmazlar ve personel için üç aylık devir takvimi kuruluyor. Böylece yalnızca yetkiler değil, bu yetkileri kullanacak teknik ve fiziki kapasite de tek kurumda toplanıyor.

PTT Personeli Yeni Sözleşme Rejimine Geçiyor

PTT’de 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi işçiler dışındaki personel için “idari hizmet sözleşmesi” temel istihdam modeli haline geliyor. İşe alma, görev, eğitim, terfi, görevden alma, sözleşmenin yenilenmesi veya sona erdirilmesi ile mali ve sosyal hakların önemli bölümü PTT Yönetim Kurulunun çıkaracağı düzenlemelere bırakılıyor. Yeni personel 5510 sayılı Kanunun 4/a statüsünde sigortalı olacak ve iş sonu tazminatı alabilecek.

Mevcut idari hizmet sözleşmeliler izleyen aybaşında yeni statüye otomatik geçecek. 399 sayılı KHK personeli için 20 günlük başvuru ve 30 günlük sözleşme takvimi var; sayı mevcut personelin yüzde 50’sini aşamayacak. Geçmeyenler 60 gün içinde nakil kurumuna bildirilecek ve atama teklifleri 90 gün içinde yapılacak. Böylece PTT çalışanlarının statü, ücret, kariyer ve iş güvencesi rejimi değişecek.

Belediyelerin Aydınlatma Payı Artıyor, Ulaştırma Cezaları Kanuna Taşınıyor

Genel aydınlatma giderlerine merkezi bütçe desteği 2030 sonuna kadar uzatılıyor. Buna karşılık belediye ve il özel idarelerinin ilgili paylarından yapılan kesintiler üç katına çıkarılıyor: yüzde 10’luk oran yüzde 30’a, yüzde 5’lik oran yüzde 15’e, diğer yüzde 10’luk oran da yüzde 30’a yükseliyor. Yeni oranlar 1 Ocak 2026’dan itibaren uygulanacak. Destek devam ederken yerel bütçelerin aydınlatma maliyetine katkısı belirgin biçimde artacak.

Ulaştırmada Anayasa Mahkemesinin iptal kararları sonrasında karayolu, demiryolu ve denizcilikte çok sayıda fiil için 500 TL’den 10 milyon TL’ye uzanan ceza aralıkları kanuna taşınıyor. Belge, ruhsat, teknik test ve denetim ücretleri Bakanlık döner sermayesine yatırılacak; maddede tutarlar değil, tahsilatın kanuni dayanağı kuruluyor.

Nükleer Enerji Yatırımlarına Üç Ayrı Vergi Avantajı Tanınıyor

Komisyonda eklenen 1, 10 ve 19. maddeler nükleer enerji yatırımlarını aynı anda üç vergi alanında destekliyor. Nükleer santral yatırımlarına ilişkin ve lisans veya önlisans sahibi tüzel kişinin taraf olduğu yatırım kağıtları damga vergisinden istisna ediliyor. İnşaat nedeniyle yüklenilip indirilemeyen KDV belirli dönemlerde iade edilebilecek; yatırım kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri de KDV istisnasına girecek. Bu KDV rejimi 2045 sonuna kadar uygulanacak ve 2050’ye kadar uzatılabilecek. Yatırım tamamlanmazsa alınmayan vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle geri istenecek.

Kurumlar vergisinde ise nükleer yatırım için ilişkili banka veya finans kuruluşundan alınan bazı borçların örtülü sermaye hesabında dikkate alınan oranı yüzde 50’den yüzde 25’e indiriliyor. Bu değişiklik, aynı tutardaki borcun daha küçük bölümünün özsermayenin üç katı sınırıyla karşılaştırılması ve yatırımcı açısından daha geniş borçlanma alanı anlamına geliyor. Hüküm 1 Ocak 2026’da başlayan hesap dönemlerine uygulanacak ve 2045’e kadar sürecek.

Dikkat Çeken Diğer Düzenlemeler

Araçların ÖTV oranlarının farklılaştırılmasında “çekiş sistemi” yeni bir ölçüt oluyor. Bu madde tek başına elektrikli veya hibrit araçların vergi oranını değiştirmiyor; Cumhurbaşkanının ilerideki oran kararlarında kullanabileceği yeni bir parametre ekliyor. Kamu alımlarında ise Avrupa Birliği ülkelerinde yerleşik isteklilere ve AB menşeli mallara, yerli isteklilere tanınan avantajların ülke veya ürün bazında verilmesi mümkün hale geliyor.

Sivil havacılıkta tüzel kişi cezalarının alt ve üst sınırları beş katına çıkarılıyor. Sayıştay savcılarına belirli fakülte mezuniyeti ve en az 10 yıllık kamu hizmeti şartı getiriliyor; il ve bölge müdürlerine tanınan atama istisnası kaldırılıyor.

Muhalefet Neden Karşı Çıktı?

Komisyon raporuna dört ayrı muhalefet şerhi eklendi. Ortak usul eleştirisi, 22 kanun ve 2 KHK’yi değiştiren teklifin ilgili ihtisas komisyonlarında ayrıntılı biçimde ele alınmadan Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmesi ve dört vergi maddesinin komisyonun son aşamasında kapsamlı mali etki analizi sunulmadan metne eklenmesi üzerinde yoğunlaşıyor.

İçerik bakımından SGK’nın dörtte bir oranındaki Devlet katkısının kaldırılması, İşsizlik Sigortası Fonunun işveren destekleri için kullanılması ve 23.552 TL’lik emekli ödeme tabanının yeterliliği tartışılıyor. Kültür hizmetlerinin ücretlendirilmesi, dijital platform payının nasıl dağıtılacağı, iki saatlik siber tedbirde önceden yargı denetiminin bulunmaması, PTT personelinin iş güvencesi, belediye paylarındaki kesinti artışı ve nükleer vergi avantajlarının bütçe maliyeti diğer başlıca itirazlar. Komisyon çoğunluğu ise düzenlemeleri güncel ihtiyaçların karşılanması, Anayasa Mahkemesi kararları sonrası boşlukların giderilmesi ve kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği gerekçeleriyle savunuyor.